Luğat
Saytda işlatiladigan atamalarning qisqaça özbekça izohi. Körsatkiçlarning batafsil ta'rifi har bir körsatkiç sahifasida beriladi.
Interfeys atamalari
- Boş sahifa
- Saytning asosiy sahifasi
- Davlatlar
- Barça davlatlar katalogi
- Körsatkiçlar
- Iqtisodiy va demografik ölçovlar katalogi
- Taşqi savdo tahlili
- Davlatlar taşqi savdosining çukur tahlili: hamkorlar va mahsulotlar (AG6) kesimi, UN Comtrade Plus ma'lumotlari asosida
- HS (Harmonized System)
- Uyğunlaştırılmış tovar nomklaturasi — jahon savdosi mahsulotlarining 6 xonali kodlar tizimi (HS 2017)
- AG6
- HS nomklaturasining 6 xonali darajasi — 5 600+ mahsulot pozitsiyasi, savdo tahlilining eng çukur umumiy darajasi
- FOB (Free on Board)
- Eksport qiymatini hisoblaş usuli — tovar çegaradagi narxda, yuklaş xarajatlari bilan
- CIF (Cost, Insurance, Freight)
- Import qiymatini hisoblaş usuli — narx + suğurta + yuklaş xarajatlari bilan
- Savdo balansi
- Eksport va import farqi: profitsit (ijobiy) yoki taqçillik (manfiy)
- Aks-hisob (mirror statistics)
- Ikki davlat savdosini har biri öz tomonidan hisoblaganda hosil bölgan farq — statistik noaniqlik körsatkiçi
- Taqqoslaş
- Ikki yoki undan ortiq davlat körsatkiçlarini yonma-yon soliştiriş
- Luğat
- Atamalar ma'lumotnomasi
- Manbalar
- Ma'lumot manbalari röyxati
- Poytaxt
- Davlatning ma'muriy markazi
- Mintaqa
- BMT tasnifidagi geografik-iqtisodiy mintaqa
- Daromad darajasi
- World Bank tasnifi: yuqori, yuqori-örta, quyi-örta, quyi daromadli
- Agregat
- Bir neça davlatni birlaştirgan hisob (masalan, Jahon, Yevropa Ittifoqi)
- Yillar kesimi
- Körsatkiçning yillar böyiça qatori
- Sönggi qiymat
- Davlat uçun körsatkiçning oxirgi mavjud rasmiy qiymati
- Örin (reyting)
- Boşqa davlatlar orasidagi pozitsiya
Hukumat
- YaIM (joriy narxlarda)
- Yalpi içki mahsulot (YaIM) — bir davlatda muayyan davrda (odatda bir yilda) işlab çiqarilgan barça tayyor tovar va xizmatlarning bozor qiymati. Bu davlat iqtisodiyotining hajmini körsatuvçi eng muhim körsatkiç. Birlik: USD · Barça davlatlar →
- YaIM ösiş sur'ati
- YaIMning real (inflyatsiyaga moslaştirilgan) ösişi. Iqtisodiyotning yildan-yilga qançalik kengayayotganini körsatadi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Aholi jon boşiga YaIM
- YaIM aholi soniga bölingan qiymat. Aholi turmuş darajasi va iqtisodiyot unumdorligini davlatlar örtasida taqqoslaş uçun köp işlatiladi: YaIM = C + I + G + (X - M). Birlik: USD · Barça davlatlar →
- Aholi jon boşiga YaIM (sotib oliş qobiliyati parityti)
- Mahalliy narxlar farqini hisobga olgan holda hisoblangan jon boşiga YaIM. Turli davlatlarda bir xil pul bilan oliş mumkin bölgan tovarlar miqdorini taqqoslaş imkonini beradi. Birlik: xalqaro dollar · Barça davlatlar →
- Yalpi jamğariş
- YaIMning jamğarişga ketadigan qismi. Yuqori jamğariş investitsiyalar va uzoq muddatli ösiş uçun resurs böladi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Qişloq xöjaligining uluşi
- Qişloq xöjaligi, örmon va baliqçilik sohasining YaIMdagi uluşi. Rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda odatda yuqori böladi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Sanoatning uluşi
- Sanoat (konçilik, işlab çiqariş, quriliş, elektr, gaz va suv) sohasining YaIMdagi uluşi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Xizmatlar sohasining uluşi
- Xizmatlar (savdo, transport, moliya, ta'lim, soğliqni saqlaş va boşqalar) sohasining YaIMdagi uluşi. Rivojlangan davlatlarda uluşi 60-70% va undan yuqori. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Davlat xarajatlari
- Davlat sektorining (markaziy va mahalliy byudjetlar) jami xarajatlari YaIMga nisbati. Davlat iqtisodiyotdagi rolini körsatadi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Davlat qarzi
- Umumiy davlat qarzi (şu jumladan markaziy hukumat, mahalliy byudjetlar va ijtimoiy fondlar majburiyatlari) YaIMga nisbatan. IMF ma'lumotlari asosida. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Byudjet taqçilligi
- Davlatning sof kredit berişi / qarz olişi YaIMga nisbatan. Manfiy qiymat — daromad xarajatdan kam, ya'ni taqçillik; ijobiy qiymat — profitsit. IMF ma'lumotlari asosida. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Xalqaro zaxiralar
- Markaziy bankning oltin, valyuta va boşqa yönaltiriladigan aktivlari. Import va taşqi qarz xizmatlarini qoplaş imkonini körsatadi. Birlik: USD · Barça davlatlar →
- Ta'lim xarajatlari
- Davlatning ta'limga ajratadigan mablaği YaIMga nisbatan. Inson kapitaliga qilingan investitsiyaning asosiy körsatkiçlaridan biri. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Soğliqni saqlaş xarajatlari
- Davlat soğliqni saqlaş tizimiga ajratadigan mablaği YaIMga nisbatan. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Mudofaa xarajatlari
- Davlatning harbiy maqsadlar uçun ajratadigan mablaği YaIMga nisbatan (NATO ta'rifi asosida). Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
Soliqlar
- Soliq daromadlari
- Barça turdagi soliqlardan (daromad, foyda, QQS, boj va boşqalar) davlat byudjetiga tuşadigan mablag' YaIMga nisbatan. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
Mehnat
- Işsizlik darajasi
- Işga tayyor, faol iş qidirayotgan, lekin iş topa olmagan şaxslar uluşi. Mehnat bozorining asosiy körsatkiçi. Birlik: % mehnat kuçiga nisbatan · Barça davlatlar →
- Yöşlar işsizligi (15-24 yöş)
- 15-24 yöşdagi mehnat kuçining işsizlar uluşi. Odatda umumiy işsizlikdan yuqori böladi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Mehnat faolligi darajasi
- Işlayotgan yoki faol iş qidirayotgan 15 yöşdan oşgan aholi uluşi. Mehnat bozori salohiyatini körsatadi. Birlik: % 15+ aholiga nisbatan · Barça davlatlar →
- Bandlik darajasi
- 15 yöşdan oşgan aholi içida band (işlovçi) şaxslar uluşi. Birlik: % 15+ aholiga nisbatan · Barça davlatlar →
- Mehnat kuçi hajmi
- Işlayotgan va iş qidirayotgan jami aholi soni (15+). Birlik: kişi · Barça davlatlar →
Pul bozori
- Keng pul massasi ösişi
- Naqd pul va depozitlar hisoblanadigan keng pul massasining yillik ösişi. Tez ösiş odatda inflyatsiya bosimini körsatadi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Kredit stavkasi
- Banklarning tadbirkorlik sub'yektlariga beradigan kreditlari böyiça örtaça foiz stavkasi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Depozit stavkasi
- Banklarning aholi depozitlari böyiça tölaydigan örtaça foiz stavkasi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Real foiz stavkasi
- Inflyatsiyaga moslaştirilgan foiz stavkasi. Ijobiy real stavka jamğarmalarni jalb qiladi, salbiy — sarflaşni rağbatlantiradi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Rasmiy valyuta kursi
- Milliy valyutaning AQŞ dollariga nisbatan yillik örtaça rasmiy kursi. Birlik: milliy valyuta = 1 AQŞ dollari · Barça davlatlar →
- Real effektiv valyuta kursi
- Savdo şeriklari valyutalariga nisbatan inflyatsiya hisobga olingan kurs indeksi. Ösiş — milliy valyuta qimmatlaşayotgani (şuning uçun eksport qiyinlaşadi) belgisi sifatida talqin etiladi. Birlik: indeks (2010 = 100) · Barça davlatlar →
Narxlar
- Inflyatsiya (iste'mol narxlari)
- Iste'mol narxlari indeksi (INI) yillik özgarişi. Aholi xarid qiladigan tovar va xizmatlar narxining qançalik tez oşayotganini körsatadi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- YaIM deflyatori özgarişi
- Butun iqtisodiyot böyiça narxlar özgarişini aks ettiruvçi YaIM deflyatorining yillik ösişi. INI faqat iste'mol savatini qamrab oladi, deflyator esa butun YaIMni. Birlik: % · Barça davlatlar →
Bozorlar
- Töğridan-töğri xorijiy investitsiyalar
- Çet el investorlarning maqsadli davlatga kiritgan töğridan-töğri sarmoyasi (TDS inflatsiyasiga moslaştirilgan oqim). Birlik: USD · Barça davlatlar →
- TDI ning YaIMdagi uluşi
- Töğridan-töğri xorijiy investitsiyalar oqimi YaIMga nisbatan. Investitsiyaviy jozibadorlik körsatkiçi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Eksport (tovar va xizmatlar)
- Çet elga sotilgan tovar va xizmatlarning jami qiymati. Birlik: USD · Barça davlatlar →
- Import (tovar va xizmatlar)
- Çet eldan sotib olingan tovar va xizmatlarning jami qiymati. Birlik: USD · Barça davlatlar →
- Eksportning YaIMdagi uluşi
- Iqtisodiyotning taşqi bozorga qançalik oçiqligini körsatadi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Importning YaIMdagi uluşi
- Içki talabning qança qismi import bilan qoplanişini körsatadi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Savdo balansi (tovar va xizmatlar)
- Eksport va import farqi YaIMga nisbatan. Ijobiy qiymat — savdo profitsiti, manfiy — taqçilligi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
Taşqi savdo
- Xalqaro turizm — kelgan sayyohlar
- Bir yil davomida davlatga kirgan xorijiy sayyohlar soni (kelişlar, qisqa muddatli). Birlik: kişi · Barça davlatlar →
- Turizm daromadlari
- Xorijiy sayyohlardan olingan daromadlar: turar joy, oziq-ovqat, transport, yölaklarga sarflari. Birlik: USD · Barça davlatlar →
- Yuqori texnologiyali eksport
- Yuqori texnologiyali sohalarda (aviatsiya, kompyuter, farmatsevtika, ilmiy asboblar va b.) işlab çiqarilgan mahsulot eksporti. Birlik: USD · Barça davlatlar →
Biznes
- Sanoat işlab çiqariş ösişi
- Sanoat sohasi qöşilgan qiymatining yillik real ösişi. Sanoat işlab çiqariş indeksining ösişiga mos keladi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Uy xöjaliklari iste'moli
- Yakuniy iste'mol xarajatlari — aholi tomonidan tovar va xizmatlarga qilingan sarflar. Odatda YaIMning eng katta tarkibiy qismi. Birlik: USD · Barça davlatlar →
- Internet foydalanuvçilar
- Aholi içida internetdan foydalanuvçilar uluşi. Raqamli iqtisodiyotning asosiy körsatkiçi. Birlik: % aholi · Barça davlatlar →
- Mobil telefon obunalar
- Mobil telefon faol obunalar soni 100 kişiga nisbatan. 100 dan yuqori qiymat köp SIM-karta egaligini bildiradi. Birlik: 100 kişiga · Barça davlatlar →
Demografiya
- Aholi soni
- Davlat hududida yaşovçi jami aholi (yil örtaça yoki rasmiy hisob-kitob). Birlik: kişi · Barça davlatlar →
- Aholi ösiş sur'ati
- Aholining yillik ösiş foizi — tabiiy ösiş va migratsiya hisobiga. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Aholi ziçligi
- Aholi sonining maydoniga nisbati (jami maydon, suv havzalarini hisobga olgan holda). Birlik: kişi / km² · Barça davlatlar →
- Örtaça umr davomiyligi
- Tuğilgan paytdagi kutilayotgan örtaça umr davomiyligi. Soğliqni saqlaş va turmuş darajasining umumiy körsatkiçi. Birlik: yil · Barça davlatlar →
- Tuğiliş darajasi
- Yil davomida 1000 aholiga töğri keladigan tirik tuğilgan bolalar soni. Birlik: 1000 kişiga (‰) · Barça davlatlar →
- Ölim darajasi
- Yil davomida 1000 aholiga töğri keladigan vafot etganlar soni. Birlik: 1000 kişiga (‰) · Barça davlatlar →
- Umumiy fertillik körsatkiçi
- Bir ayolning butun reproduktiv davri (15-49 yöş) davomida örtaça neçta bola tuğişini körsatadi. Aholi ösişining barqarorligi uçun sath taxminan 2,1. Birlik: bola / ayol · Barça davlatlar →
- 0-14 yöşli aholi uluşi
- Jami aholi içida 14 yöşgaça bölganlar uluşi. Yöş aholi strukturasi kelajakdagi mehnat resurslarini belgilaydi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- 15-64 yöşli aholi uluşi
- Işga qobiliyatli yöşdagi aholi uluşi. "Demografik oltin" uluşining asosi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- 65 va undan katta aholi uluşi
- Keksa yöşdagi aholi uluşi. 14% dan yuqori qiymat qariyotgan jamiyat belgisi hisoblanadi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Saldo migratsiya
- Yil davomida kelgan va ketganlar farqi. Ijobiy qiymat — köproq kişi köçib kelmoqda. Birlik: ming kişi · Barça davlatlar →
- Migrant pul ötkazmalari
- Çet elda işlovçi fuqarolar vataniga yuboradigan pul ötkazmalari YaIMga nisbatan. Köpgina rivojlanayotgan davlatlar uçun muhim daromad manbasi. Birlik: % YaIM · Barça davlatlar →
- Gini indeksi
- Daromadlar taqsimoti tengsizligini ölçaydi: 0 — mukammal tenglik, 100 — bitta şaxs barça daromadni oladi. Birlik: ball (0-100) · Barça davlatlar →
- Qaşşoqlik darajasi ($2,15/kun)
- Kuniga 2,15 dollardan kam daromad bilan yaşaydigan aholi uluşi (xalqaro qaşşoqlik çiziği, PPP). Birlik: % aholi · Barça davlatlar →
- 5 yöşgaça ölim darajasi
- Beş yöşga tölmasdan vafot etgan bolalar soni 1000 tirik tuğilganga nisbatan. Soğliqni saqlaş tizimi samaradorligining sezgir körsatkiçi. Birlik: 1000 tirik tuğilganga (‰) · Barça davlatlar →
- Kattalar savodxonligi
- 15 yöşdan oşgan aholi içida öqiş va yözişni biladiganlar uluşi. Birlik: % (15+) · Barça davlatlar →
- Boşlanğiç ta'limga jalb etiş
- Rasmiy boşlanğiç ta'limga jalb etilgan tegişli yöşdagi bolalar uluşi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Parlamentda ayollar uluşi
- Milliy parlament quyi palatasida ayollar deputatlar uluşi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Aholida ayollar uluşi
- Jami aholi içida ayollar uluşi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Şifoxona örinlari
- Mavjud şifoxona örinlari soni 1000 aholiga nisbatan. Birlik: 1000 kişiga · Barça davlatlar →
- Şifokorlar soni
- Sohasidagi şifokorlar soni 1000 aholiga nisbatan. Birlik: 1000 kişiga · Barça davlatlar →
Energetika va atrof-muhit
- CO2 çiqindilari jon boşiga
- Yanilği yöqiş va sement işlab çiqarişdan çiqadigan karbonat angidrid miqdori aholi jon boşiga (Global Carbon Budget ma'lumotlari). Birlik: tonna / kişi · Barça davlatlar →
- Energiya iste'moli jon boşiga
- Birlamçi energiya iste'moli aholi jon boşiga. Sanoatlaştirilgan davlatlarda sezilarli yuqori. Birlik: kg neft ekvivalenti · Barça davlatlar →
- Elektr tarmoğiga ulangan aholi
- Elektr ta'minotidan foydalana oladigan aholi uluşi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Yangilanuvçi energiya uluşi
- Yakuniy energiya iste'molida gidro, biomassa, quyöş, şamol va geotermal manbalar uluşi. Birlik: % yakuniy energiya · Barça davlatlar →
- Elektr işlab çiqarişda yangilanuvçi manbalar
- Umumiy elektr işlab çiqarişda yangilanuvçi manbalar (gidroelektrstansiyalarni hisobga olgan holda) uluşi. Birlik: % · Barça davlatlar →
- Örmonzorlar uluşi
- Davlat hududining örmon bilan qoplangan qismi. Birlik: % hudud · Barça davlatlar →
- Suv iste'moli jon boşiga
- Yillik çuçuk suv iste'moli aholi jon boşiga — qişloq xöjaligi, sanoat va uy xöjaliklari ehtiyojlari uçun. Birlik: m³ / yil · Barça davlatlar →
Taraqqiyot
- Inson taraqqiyoti indeksi (ITT)
- BMT Taraqqiyot dasturining indeksi: soğliq (umr davomiyligi), ta'lim (öqiş yillari) va daromad (jon boşiga YaIM PPP)ni birlaştiradi. 1 ga yaqin qiymat yuqori taraqqiyotni bildiradi. Birlik: indeks (0-1) · Barça davlatlar →